Teoria podwójnego kodowania Paivio
Allan Paivio urodził się w 1925 r. i był profesorem psychologii w University of Western Ontario w Kanadzie. Stopień doktora psychologii uzyskał w McGill University w 1959 r. Jest autorem ponad 200 prac naukowych. W swoich badaniach zajmował się poznawaniem tajników ludzkiej pamięci, języka i poznania. Zasłynął jako twórca dual-coding theory, teorii podwójnego kodowania.
Według niej dysponujemy dwoma systemami kodowania informacji – werbalnym i niewerbalnym (obrazowym/ wyobrażeniowym).
System werbalny pozwala kodować większy zakres informacji.
System niewerbalny działa szybciej, a informacje przez niego kodowane są lepiej zapamiętywane.
Najlepsze efekty zapamiętywania podczas nauki uzyskasz pracując zarówno z wykorzystaniem kodu niewerbalnego jak i werbalnego.
Teoria podwójnego kodowania zakłada, że system niewerbalny składa się z pięciu podsystemów (po jednym na każdy z pięciu zmysłów).
Niewerbalne reprezentacje umysłowe nazywane są imagenami, kodami analogowymi. Cechuje je duże podobieństwo do rzeczywistych obiektów, jakie reprezentują (np.dom, długopis).
System werbalny składa się z trzech podsystemów (wizualnego, akustycznego i dotykowego), a jego reprezentacje przybierają formy językowe. Nazywamy je logogenami, kodem symbolicznym.
Słowa i etykiety werbalne nie przypominają brzmieniowo reprezentowanych obiektów, z wyjątkiem wyrazów dźwiękonaśladowczych. Kod symboliczny jest szczególnie przydatny w celach reprezentacji pojęć abstrakcyjnych (np. miłość, współczucie).
Ilość zakodowanych informacji w obydwu systemach wpływa na rozumienie przekazywanej przez tekst informacji, przypominanie jej treści i zapamiętywanie możliwie największej ilości danych. A. Paivio przyjmuje w swojej teorii, że systemy te funkcjonują odmiennie w naszych mózgach i są przekazywane różnymi kanałami. Informacje przesyłane przez oba systemy uzupełniają się, a ich kodowanie jest prostsze i efektywniejsze. Podwójny sposób kodowania sprzyja rozumieniu, zapamiętywaniu i przywoływaniu określonych treści. Np. kiedy tekst i obrazy współgrają, tworząc jednoznaczne skojarzenia. Czytelnik łączy informacje werbalne z wizualnymi, wzmacniając tym samym przekaz informacyjny i lepsze rozumienie.
Teoria podwójnego kodowania znajduje coraz większe zastosowanie w edukacji.
Warto próbować różnych metod podczas procesu nauki.
Co sprawia, że zapamiętujesz i rozumiesz lepiej czytany tekst?
Może będą to obrazy, schematy, grafiki,a może własnoręczne rysowanie i wplatanie rysunków w notatki?
Bibliografia:
„Psychologia poznawcza”, E. Nęcka, J. Orzechowski, B. Szymura
„Koncepcja podwójnego kodowania Allana Paivio w procesie percepcji czytanego tekstu”, Stanisław Kawiorski (2013)
